Kinh doanh hàng quán kiểu chân quê

Kinh doanh hàng quán kiểu chân quê

Nhiều người sẵn sàng đổ hàng trăm triệu đồng, thậm chí là bạc tỷ vào khu vườn nhỏ sau nhà hay một cái kho cũ kỹ rồi tái tạo lại khung cảnh chân quê để kinh doanh nhà hàng, quán cà phê..., và đã gặt hái thành công.

Không có phòng máy lạnh, lối vào lót ván, sân vườn trải sỏi, cầu bắc qua kênh, nhiều cây lá ven lối đi là nét duyên riêng của Cung Trầm. Ảnh: Vũ Lê.

Khám phá được thị hiếu khách Sài Gòn ưa chuộng vẻ đẹp xưa của Nam Bộ, anh Bảo đã cùng một người bạn góp tiền hùn hạp mở một quán cà phê đậm chất dân dã và đặt tên là Cung Trầm. Anh chia sẻ với VnExpress.net: "Ý tưởng này bắt nguồn từ tình yêu làng quê mộc mạc, sẵn có mảnh vườn nhà bỏ trống, tôi đã cùng một người bạn cải tạo và đầu tư xây một quán cà phê giản dị".

Nghề chơi cũng lắm công phu, anh Bảo tiết lộ, từ ý tưởng đi đến thực hiện là khoảng cách rất lớn. Để có được một không gian vừa riêng tư vừa ấm cúng mang dáng dấp Nam Bộ, anh đã phải săn tìm người thiết kế khá lâu mới ưng ý.

Với suất đầu tư khoảng 300 triệu đồng trên khuôn viên khu vườn cũ bên hông nhà, Cung Trầm đã duyên dáng ra đời và chiếm được tình cảm của nhiều vị khách từ đứng tuổi đến sinh viên, học sinh.

Vách đắp đất sét trộn rơm, đèn vàng lấp ló sau những cây chổi xế quét bếp tạo nên một dáng dấp chân quê gần gũi cho Cung Trầm. Ảnh: Vũ Lê.

Bước vào Cung Trầm trên đường Huỳnh Văn Bánh, quận Phú Nhuận, TP HCM là một thế giới hoàn toàn tách biệt với đường phố ồn ào khói bụi bên ngoài. Không có phòng kín hay máy điều hòa nhưng nơi này được bày trí như một góc vườn nhà thoáng đãng với nhịp cầu bắc qua con kênh nhỏ có cá bơi lội tung tăng, vách giả bùn đắp rơm, suối chảy róc rách, tranh thêu hình cây cau và dây trầu, vài cây ăn quả và hoa như mận, khế, sen... Thậm chí những mái lá nơi này cũng đượm hồn quê, từng ngọn đèn vàng được thắp trong mấy ống tre cũ kỹ hoặc ẩn mình sau cây chổi xế cùn... nhưng khách đến quán lại nhớ mãi và luôn quay trở lại.

Không đặc sệt chất Nam Bộ như Cung Trầm nhưng Hội An quán của chị Nhung lại chiếm được cảm tình của thực khách nhờ đặc sản và hương vị xứ Quảng trong từng món ăn và cách bày trí. Chủ quán không ngại tiết lộ, để có được một quán ăn đặc sệt nét miền Trung, chị đầu tư lên đến gần 2 tỷ đồng.

Tọa lạc trên đường Cách Mạng Tháng Tám, phường 12, quận 10, Hoài Phố (một tên gọi khác của Hội An quán) không chỉ có những món ăn mang từ phố Hội (Quảng Nam) vào Sài Gòn mà còn ẩn chứa nét duyên ngầm bởi không gian đặc biệt được cách điệu đầy dụng ý.

Kiểu nhà cổ đặc trưng của Hội An với mái ngói, cổng gỗ có treo đèn lồng, cầu thang đặt bên ngoài hiên dẫn lên gian gác nhỏ đã tái tạo lại khung cảnh của phố cổ giữa lòng Sài Gòn. Ảnh: Vũ Lê.

Từ bên ngoài cổng nhìn vào, Hoài Phố giống như một căn nhà nhỏ ở Hội An với mái âm dương, đèn lồng treo lủng lẳng, một bên hiên nhà có cầu thang gỗ dẫn lối lên gian gác nhỏ phía trên. Mỗi bàn ăn ở đây đều có ánh sáng tự nhiên lọt vào nhà, qua khung cửa kính, bất cứ ai đến đây đều reo lên một cách thú vị khi bắt gặp một bức tường cũ có treo lủng lẳng những nồi ơ xoong chảo đầy lọ nghẹ đen ngòm. Thậm chí khi đến quán, thực khách còn có dịp ngắm nghía khung cửa sổ bạc màu lấp ló phía sau ô cửa kính cách nhiệt của phòng máy lạnh.

Chị Nhung, chủ quán chia sẻ" Tôi mua mảnh đất này cách đây chưa đầy 1 năm trên nền một nhà kho xập xệ. Thế nhưng tôi đã may mắn tìm được người thiết kế có thể hài hòa được dụng ý ẩm thực kết hợp với văn hóa cho quán".

Chị kể lại, theo gợi ý của kiến trúc sư, khi đập bỏ nhà kho cần phải khéo léo giữ lại vách tường cũ kỹ, tìm mua bằng được khung cửa sổ bạc màu sơn, đinh ốc ghỉ sét và những vật dụng trong nhà bếp treo lên vách tường. Hiệu ứng này khiến cho khách đến quán có cảm giác như đang được ngồi ăn ngay trong nhà mình từ những ngày tháng xa xưa chỉ còn trong kỷ niệm hoặc nhìn sang gian bếp của nhà hàng xóm ấm áp tình quê.

Từ bên trong Hội An quán nhìn qua khung cửa kính lấp ló những nồi, ấm, xoong nhỏ đầy mụi khói, lại có cả khung cửa sổ cũ tạo cảm giác đang ngồi giữa gian bếp trong ngôi nhà cổ của thập niên 60-70. Ảnh: Vũ Lê.

Che miệng cười duyên dáng, chị Nhung tâm sự: "Để có được những nồi ơ xoong chảo đầy lọ nghẹ treo trên vách nhà kho, tôi đã săn lùng rồi năn nỉ một người quen bán lại vật dụng cũ trong bếp và mua đồ mới bồi thường cho họ".

Một khách quen của Hoài Phố vì quá yêu thích khung cảnh nơi này đã bạo dạn đòi đặt tiệc cưới để "khỏi đụng hàng" với những nơi tổ chức tiệc chuyên nghiệp tại Sài Gòn. Sau đám cưới, vị khách này đắc ý khoe bộ ảnh độc nhất vô nhị và rối rít cảm ơn chủ quán đã biệt đãi.

Khảo sát của VnExpress.net, những kiểu quán cà phê và nhà hàng ăn uống na ná như Cung Trầm hay Hoài Phố không còn mới lạ ở Sài Gòn mà đã rộ lên những năm gần đây. Nếu lấy khu trung tâm làm mốc đổ ra các quận ngoại thành có vô số những cái tên quen thuộc với những nét độc đáo rất riêng như: cà phê Thềm xưa (quận 1), Sỏi Đá, 27, Một Thuở (quận 3), nhà hàng Nhà Xưa (quận 5), làng nướng Nam Bộ (quận 3 và Tân Bình), cà phê Sen (quận Bình Thạnh)... Những hàng quán này gặp nhau ở một điểm chung là thổi hồn quê vào khung cảnh Sài Gòn nhộn nhịp.

Một doanh nhân có thâm niên trong ngành ẩm thực và giải khát tại TP HCM phân tích, thị hiếu của người Sài Gòn rất khác lạ so với các vùng miền khác. Họ ăn lấy vị, uống lấy hương, chủ yếu cần không gian để gợi nhớ kỷ niệm, ưa chuộng văn hóa dân tộc và đặc biệt thích những đặc sản từ các vùng miền khác nhau của đất nước. Đó cũng chính là lý do ngày càng có nhiều người không tiếc tiền đầu tư mở hàng quán đượm vẻ chân quê nhưng dung dị để kinh doanh, càng tôn thêm tính hội tụ văn hóa đa dạng và phong phú của Sài Gòn.

Vũ Lê

Con đường gập ghềnh của Thuế thu nhập cá nhân

Con đường gập ghềnh của Thuế thu nhập cá nhân

(TuanVietNam) – Chỉ còn hai ngày nữa là Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) thực sự đi vào cuộc sống, sau khi các đại biểu Quốc hội trong phiên họp ngày 19/6 đã có quyết định dứt khoát: không tiếp tục cho giãn thuế trong 6 tháng cuối năm nay (ngoại trừ đối với thu nhập từ đầu tư vốn, chuyển nhượng vốn, từ bản quyền, nhượng quyền thương mại được tiếp tục miễn thuế TNCN đến hết năm 2009).

Như vậy, không chỉ hơn 12 triệu người dân bận tậm với “nghĩa vụ” mà ngành thuế cũng đang lúng túng do bộ máy hành thu chưa được chuẩn bị chu đáo cho việc triển khai một sắc thuế phức tạp. Các cơ quan hành chính rồi đây cũng sẽ phải nhức đầu với các loại chứng từ giảm trừ gia cảnh cho người chịu thuế, mà theo dự báo có thể trên mười loại khác nhau. Nhân viên Cục Thuế TPHCM hướng dẫn cho các đối tượng thủ tục kê khai thuế thu nhập cá nhân. Ảnh: H.THÚY - Cục Thuế Hà Nội dự kiến trên địa bàn Hà Nội có khoảng 1,3 triệu người phải nộp thuế thu nhập cá nhân. (Theo Lao Động) - Cục Thuế TP.HCM cho biết khoảng 2 triệu người thuộc diện chịu thuế. (Theo Thời Báo Kinh Tế Sài Gòn) Đối tượng phải nộp thuế là những ai có thu nhập từ kinh doanh, tiền lương, tiền công; thừa kế, quà tặng. Là một nước có nền kinh tế tiền mặt, do đó việc kiểm soát tất cả các nguồn thu nhập của cá nhân là khó khăn lớn của chúng ta để thu thuế. “Những người làm công ăn lương thì phải đóng thuế đầy đủ còn người làm dịch vụ nhận tiền mặt bỏ túi thì không phải nộp thuế. Hiện nay lượng tiền mặt giao dịch trong xã hội rất lớn, nhưng chỉ giao dịch nào nằm trong những tổ chức kinh tế mới cần quyết toán kinh phí, ngoài các tổ chức này thì người chi trả tiền lẫn người nhận tiền không mất công để khai báo cho cơ quan thuế làm gì” (Theo báo “Doanh Nhân Sài Gòn cuối tuần” ngày 26/6). Ảnh: howstuffworks.com Hiện nay, cách thức thu thuế là doanh nghiệp sẽ tạm tính, tạm thu, quyết toán thuế cho người lao động, đồng thời chịu trách nhiệm về tính trung thực, chính xác và đầy đủ với các con số đó. Nhưng khi thực thi luật thì trách nhiệm kê khai thuế được chuyển sang cho người lao động. Việc họ phải tự đăng ký, kê khai, tính thuế khiến họ thấy khó khăn bởi không phải ai cũng có kiến thức nhiều về nghiệp vụ khai thuế. Do vậy, trách nhiệm càng đè nặng lên vai người đóng thuế. Bởi Thuế thu nhập cá nhân là một loại thuế khá phức tạp, từ cách tính thuế theo các mức thuế suất khác nhau đối với từng loại thu nhập, từng mức thu nhập đến cách tính giảm trừ gia cảnh và hàng loạt thủ tục giấy tờ rắc rối khác. Và chỉ cần xem qua bản dự thảo Thông tư hướng dẫn thi hành Luật Thuế thu nhập cá nhân do Bộ Tài chính đưa ra để lấy ý kiến đóng góp với 78 trang và hàng chục mẫu biểu cho thấy sự phức tạp đến mức nào. (Theo Thời Báo Kinh Tế Sài Gòn) Để được giảm trừ gia cảnh người nộp thuế phải làm hồ sơ chứng minh người phụ thuộc. Nhưng Bộ Tài chính mới đây lại quy định thời hạn nộp hồ sơ này chậm nhất là 30-6, nghĩa là chỉ có một khoảng thời gian ngắn ngủi vỏn vẹn hơn 10 ngày, từ sau khi Quốc hội không đồng ý tiếp tục giản thuế (mặc dù việc nộp hồ sơ chứng minh người phụ thuộc đã bắt đầu vào đầu năm 2009, nhưng từ đó đến trước ngày 19-06, chưa ai biết rõ “số phận” của sắc thuế này sẽ ra sao!!). Quy trình cấp mã số thuế cá nhân thực hiện qua 2 bước: Bước 1: Cơ quan chi trả tiến hành nhập thông tin đăng ký của người nộp thuế bằng phần mềm do cơ quan Thuế cung cấp, thực hiện kết xuất dữ liệu ra file và in ra danh sách toàn bộ những người đề nghị cấp mã số thuế cá nhân và nộp cho cơ quan Thuế. Bước 2: Cơ quan Thuế tiếp nhận dữ liệu của cơ quan chi trả và gửi về Trung tâm xử lý dữ liệu của Tổng cục Thuế để kiểm tra và nạp dữ liệu đăng ký thuế vào một phần mềm ứng dụng đăng ký thuế tập trung. Tại đây, dữ liệu sẽ được xử lý và trả về mã số thuế cá nhân tương ứng với từng cơ quan thuế và cơ quan chi trả. Theo Chinhphu.vn Trong khi đó, việc chuẩn bị giấy tờ để hoàn thiện bộ hồ sơ khá mất nhiều thời gian. Trả lời câu hỏi của báo Tuổi Trẻ: “Sao cơ quan thuế không lùi thời hạn nộp hồ sơ giảm trừ gia cảnh vì cuối năm mới quyết toán thuế?”, bà Trần Thị Lệ Nga- Trưởng phòng tuyên truyền và hỗ trợ người nộp thuế, Cục thuế TP.HCM nói: “Người nộp thuế chỉ phải nộp hồ sơ chứng minh một lần trong suốt thời gian được tính giảm trừ, kể cả trường hợp thay đổi nơi làm việc, thay đổi nơi kinh doanh”. Liệu với bộ máy hành chính nặng phần quan liêu hiện nay, mọi chuyện có đơn giản như giải thích của quan chức ngành thuế hay không? Ngoài ra, mỗi cá nhân chịu thuế phải đăng kí một mã số thuế. Bà Trần Thị Lệ Nga- Trưởng phòng Tuyên truyền và Hỗ trợ người nộp thuế, Cục thuế TP.HCM đã đưa ra giải pháp giúp người nộp thuế đơn giản thủ tục hơn: “Từ ngày 1-7 cá nhân nào chưa được cấp mã số thuế nhưng đã làm đầy đủ các thủ tục đăng kí người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh, và hồ sơ chứng minh người phụ thuộc thì vẫn được tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc” (Theo báo Người Lao Động 27/6). Dù vậy nhưng việc đăng kí mã số thuế hiện nay triển khai vẫn còn chậm. Báo Doanh Nhân Sài Gòn Cuối tuần cho biết cả nước có khoảng 12 triệu người cần được cấp mã số thuế, riêng thành phố Hồ Chí Minh sau mấy chục năm mới chỉ cấp chưa đến 300.000 mã số thuế cho hộ doanh nghiệp, tư nhân cá thế, trong khi số người cần có mã số thuế của thành phố khoảng trên hai triệu người. Không biết đến bao giờ việc cấp mã số thuế mới được hoàn tất? Dù đã có một quãng đường dài đằng đẵng gần mười năm trời để chuẩn bị hành trang cho luật ra đời, nhưng dường như đến thời điểm bắt đầu thi hành vẫn tiềm ẩn biết bao nhiêu vướng mắc. Chẳng hạn như thông tư giãn thuế thu nhập cá nhân trong 5 tháng đầu năm khiến nhiều cơ quan chi trả thu nhập lúng túng theo. “Chị X., phụ trách việc chi trả thu nhập không thường xuyên cho một công ty tại Q.Phú Nhuận, TP.HCM, cho biết từ đầu tháng 6 đến nay với các khoản chi trả vượt 500.000 đồng/lần, chị chỉ tính ra số thuế phải nộp rồi ghi chú “còn nợ thuế” chứ chưa khấu trừ vì chưa nhận được thông báo nào từ cơ quan thuế” (Theo báo Tuổi trẻ ngày 09/06). Như vậy, thuế chưa thu mà đã nảy sinh bao nhiêu phức tạp. Thuế thu nhập cá nhân vẫn còn chập chững như một người trẻ bước vào đời. Nếu hành trang được chuẩn bị khẩn trương, đồng bộ và chặt chẽ thì con đường thu thuế sẽ là con đường bằng phẳng, tính khả thi cao. Ngược lại, nếu hành trang chuẩn bị chưa đầy đủ, tiến độ triển khai còn chậm chạp, chưa nhất quán thì chắc rằng con đường sẽ gập ghềnh, mang đến nhiều bất công, sự mệt mỏi và lắm nhọc nhằn cho cả người đóng thuế lẫn ngành thuế. Điều lo ngại lớn nhất là khi thủ tục hành chính không theo kịp tiến độ hành thu thì khả năng phát sinh tiêu cực là rất cao vì quyền lực thuộc về nhân viên ngành thuế. Bậc thuế Phần thu nhập tính thuế/năm (triệu đồng) Phần thu nhập tính thuế/tháng (triệu đồng) Thuế suất (%) 1 Đến 60 Đến 5 5 2 Trên 60 đến 120 Trên 5 đến 10 10 3 Trên 120 đến 216 Trên 10 đến 18 15 4 Trên 216 đến 384 Trên 18 đến 32 20 5 Trên 384 đến 624 Trên 32 đến 52 25 6 Trên 624 đến 960 Trên 52 đến 80 30 7 Trên 960 Trên 80 35 Lan Anh (tổng hợp)

Làm người khó hơn làm quan

Làm người khó hơn làm quan

(TuanVietNam) - Quan trọng nhất, cha mẹ, người lớn phải làm gương. Cha mẹ, người lớn nói hay mà làm dở, nói tốt mà làm xấu… thì con cái, dù có được hưởng thụ nhờ cha, mẹ “làm quan” nhưng lớn lên, nó sẽ khó làm người cho ra con người.

Lâu nay công luận nhức nhối bởi các tệ lậu về đỏ đen nơi sòng bạc, thuốc lắc ở vũ trường, đua xe trên đường phố, đánh nhau tại quán nhậu, đâm nhau trong trường lớp…Các kết quả tra cứu của ngành công an khi truy xuất nguồn cội của các quý tử nói trên đều cho thấy, đa phần trong họ là những tay “anh chị” và là con em của nhiều gia đình khá giả. “Văn hóa cậy thế” Ảnh minh họa: gdc.vn Giá trị và danh vọng của những gia đình đó “được” chính những người con này đem đánh đổi bằng sự đua đòi xả láng, bằng lối sinh hoạt trác táng, bằng việc ném tiền qua cửa sổ và nhiều khi ném cả mạng sống lên xa lộ, để mặc cho tử thần phán xét. Trong khi các bậc song thân của họ say sưa với “văn hóa” làm giàu và “văn hóa” quyền lực, thì họ lại mê mẩn với thứ “văn hóa dựa hơi”, “văn hóa cậy thế” hòa quyện trong những thứ “văn hóa ăn chơi bạt mạng” để chứng tỏ đẳng cấp “ta đây” trước thiên hạ và bạn bè. Họ xuất thân từ những gia đình có trình độ văn hóa, thậm chí trình độ cao. Đúng vậy, vì bố mẹ của họ là những vị chức sắc. Nhưng khi làm những điều đó, chính các quý tử ấy, những cậu ấm cô chiêu ấy đã gây tổn hại cho danh gia vọng tộc, cho văn hóa gia đình. Điều trớ trêu, không phải vị song thân nào cũng “ngộ” ra điều đó cho tới khi con mình gây họa cho xã hội, cho chính gia đình, thậm chí đứng trước vành móng ngựa. Cũng không phải các vị đó mù quáng mà không nhận ra. Vấn đề là có một khoảng cách giữa việc nhận ra và việc chú tâm giáo dục con cái sao cho đúng phép. Khoảng cách đó nói lên văn hóa dạy dỗ. Nhiều người nhầm tưởng rằng hai thứ này- văn hóa gia đình và văn hóa dạy dỗ là một, đồng nhất. Nhưng thực tế không hẳn lúc nào cũng vậy. Thường là không có sự đồng nhất giữa chúng, đặc biệt với những gia đình có nhiều quyền lực, nhiều quyền thế, và cả… nhiều quyền lợi. Làm người khó hơn làm quan! Phép cơ bản nhất trong văn hóa dạy dỗ là luyện nhân tính, thay vì thả nổi để con cái chạy theo bản năng tầm thường. Càng dấn sâu vào bản năng hưởng thụ vung vít hay bản năng bạo lực tranh giành, con người càng được “tôi luyện” chất “con” nhiều hơn chất người, thú tính nhiều hơn nhân tính. Văn hóa dạy dỗ con cái dựa trên những căn bản về tính nhân văn, về văn hóa làm người của mỗi con người. Ảnh minh họa: clip.vn Văn hóa dạy dỗ con cái dựa trên những căn bản về tính nhân văn, về văn hóa làm người của mỗi con người. Trong đó, lấy văn hóa ứng xử làm cốt cách. Trong văn hóa ứng xử thì coi trọng giá trị nhân cách hơn giá trị đồng tiền và mọi thứ giá trị khác. Theo nghĩa đó thì làm người khó hơn làm quan. Bởi ngày nay, có một số không ít vị quan chức tuy có chức sắc, chức trách to đấy, nhưng khái niệm “nhân cách làm người” lại hơi nhỏ, thậm chí không có. Vì người lao động chân chính họ không hề ăn cắp của công. Nhưng những vị đó lại mượn “cái ghế” (có khi cũng là đi mua) để làm điều xằng bậy, thậm chí làm hại lợi ích quốc gia. Bài cùng chủ đề: Chữ "lễ" hay chữ “đồng thuận"? Từ dối trá đến “kinh doanh giáo dục” Con chung... nên "vô trách nhiệm"? Những sai lầm chủ yếu làm tha hóa giáo dục Làm người khó lắm. Nhưng để dạy trẻ nên người, từ trong gia đình, điều tối kỵ là không được dùng bạo hành. Không hình thức bạo hành nào được chấp nhận, kể cả bạo hành hay ức hiếp về tinh thần mỗi khi con cái lầm lỗi. Biện pháp được sử dụng nhiều nhất là gần gũi thân thiện để cởi mở và lắng nghe, để thuyết phục trên cơ sở cùng nhau bàn bạc cách giải tỏa những bế tắc của con cái (nếu có). Ngay cả biện pháp thuyết phục thì tránh giảng giải một chiều, mà cốt để nghe con cái bày tỏ, đối thoại, trên nền tảng đó mà phân tích điều hơn lẽ thiệt. Mặt khác, để có sức thuyết phục, không gì bằng tấm gương chính diện của mẹ cha, của người lớn. Kèm theo thuyết phục là sự khích lệ động viên được coi trọng hơn biện pháp khiển trách kỷ luật. Lấy cái tốt của con làm điểm tựa để chế ngự và đẩy lùi cái xấu của nó. Có người hỏi, khi con mắc lỗi có nên dùng biện pháp chế tài và cấm vận ? Bác sĩ Benjamin Spock (chuyên gia hàng đầu của nước Mỹ về tư vấn giáo dục gia đình và văn hóa dạy dỗ) có nói, đại ý : Đó chỉ là giải pháp tình thế, không nên lạm dụng. Khi nó lầm lỗi, có thể cắt chi viện hoặc cấm giao lưu, nhưng hãy mở cho nó một lối thoát. Đó là lối thoát lập công. Chỉ nên chế tài và cấm vận khi nó chưa lập công. Đó là sự dẫn dắt con khi vào đời. “Vào đời”- theo nghĩa tổng quát nhất mà BS. Benjamin Spock khái quát là, tránh gây tội lỗi, và nếu lỡ bị lầm lỗi thì phải tìm cách lấy công chuộc tội. Nhưng quan trọng nhất, cha mẹ, người lớn phải làm gương. Cha mẹ, người lớn nói hay mà làm dở, nói tốt mà làm xấu, thuyết giảng “đạo đức” về lẽ sống thì hay, mà sống chỉ vì cá nhân mình, vì lợi lộc của mình, thì con cái, dù có được hưởng thụ nhờ cha, mẹ “làm quan” nhưng lớn lên, nó sẽ khó làm người cho ra con người. Sống để làm người thật khó. Ai đó đã tổng kết rất hay: Hành vi và con người bạn có thể lừa được một người, lừa được hai người, lừa được một tập thể, nhưng không lừa được cuộc đời. Quang Dương

Tập thể dục buổi chiều là tốt nhất

Nhiều người có thói quen tập thể dục buổi sáng, vì cho rằng khi đó là thời gian cơ thể chúng ta cảm thấy thư thái nhất. Tuy nhiên, theo nhiều nghiên cứu của các nhà khoa học thì buổi sáng chưa hẳn là lựa chọn tối ưu cho việc tập luyện…

Quan niệm mới về tập thể dục

TS Phyllis Zee, chuyên khoa thần kinh học, thuộc Đại học Tây Bắc (Hoa Kỳ) đưa ra một ý kiến hoàn toàn trái ngược với quan niệm truyền thống. Theo ông, thời gian lý tưởng nhất cho việc luyện tập là buổi chiều muộn, khoảng từ 4 - 6h. “Lý do là vì đây là thời gian sức mạnh cơ bắp đạt đỉnh cao nhất nên sẽ ít có nguy cơ bị tổn thương. Hơn nữa đây cũng là thời gian mà con người tỉnh táo và linh lợi nhất”.

Nhiều chuyên gia nghiên cứu về nhịp sinh học của cơ thể cùng chung ý kiến với TS Zee. Họ cho rằng khả năng vận động của con người thay đổi trong một chu kỳ sinh học 24 giờ. Nhịp sinh học điều hòa nhiệt độ cơ thể - một yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả vận động tốt nhất. Theo đó, vào buổi chiều nhiệt độ cơ thể tăng hơn so với buổi sáng một hoặc hai độ, làm cho các cơ đàn hồi, mềm dẻo hơn, giảm nguy cơ chấn thương.

Quan trọng nhất là luyện tập đều đặn

Theo BS Đào Bá Vy, nguyên trưởng khoa Vật lý Trị liệu, Bệnh viện 354, đồng ý rằng luyện tập vào buổi chiều có thể là cách tốt nhất để giảm thiểu nguy cơ chấn thương và đạt hiệu quả vận động tối đa.

Nhưng theo ông, điều quan trọng nhất trong rèn luyện thân thể là việc duy trì chế độ tập luyện nhất quán. “Thời gian luyện tập tốt nhất là thời gian thích hợp nhất đối với bạn. Luyện tập thể dục, dù vào thời gian nào cũng không quan trọng bằng sự đều đặn. Nếu bạn có thể thức giấc để luyện tập vào buổi sáng, hay sắp xếp công việc vào buổi chiều thì hãy giữ đều đặn thời gian các buổi sáng hoặc các buổi chiều hàng ngày cùng giờ”.

Hơn nữa, nghiên cứu của các nhà khoa học thuộc Đại học Bắc Texas (Hoa Kỳ) cho rằng, mặc dù chu kỳ sinh học của cơ thể là bẩm sinh, nhưng chúng ta vẫn có thể “cài đặt” lại dựa vào quá trình thay đổi hành vi.

Nghiên cứu khẳng định những người quen tập thể dục vào buổi sáng đã “dạy” cho cơ thể họ biết thích nghi và sẵn sàng hoạt động vào thời gian đó. Nếu đột ngột chuyển sang luyện tập vào buổi tối, họ sẽ cảm thấy không được hiệu quả như buổi sáng. Do vậy, cố gắng gắn việc luyện tập vào lịch thời gian cố định là quan trọng nhất.

Nghe nhạc tốt cho Tim Phổi

Nghe nhạc tốt cho Tim Phổi

Theo kết quả nghiên cứu mới đây do các nhà khoa học Italy tiến hành, nghe nhạc được cho là một liệu pháp hữu ích giúp điều trị các bệnh về phổi và tim mạch. Nhóm nghiên cứu do chuyên gia tim mạch Lucianio Bernardi thuộc đại học Tổng hợp Pavia đứng đầu, đã thực hiện các thí nghiệm trên 24 người tình nguyện, trong đó có các nhạc sĩ chuyên nghiệp. Sau khi cho những người này nghe trích đoạn các tác phẩm nổi tiếng của nhạc sĩ Beethoven, Verdi và Puccini, các nhà khoa học đã tiến hành đo nhịp thở, nhịp tim, huyết áp và lượng máu chảy trong não và lên tim. Sau một thời gian nghiên cứu, các nhà khoa học đã phát hiện ra sự "cộng hưởng" giữa tim và phổi đối với âm nhạc: nhịp tim và nhịp thở tỉ lệ thuận với tiết tấu của nhạc. Theo Giáo sư Bernardi, âm nhạc tạo ra những thay đổi mang tính liên tục, mạnh mẽ và có thể đoán trước được đối với tim. Tuy nhiên, không chỉ những cảm xúc trong âm nhạc có tác dụng thay đổi nhịp tim, mà chính những thay đổi trong tim do tác dụng của âm nhạc có thể sản sinh ra các cảm xúc mới./.

Theo TTXVN/Vietnam+

Hút thuốc lá có thể làm giảm 15 năm tuổi thọ

Hút thuốc lá có thể làm giảm 15 năm tuổi thọ

Hiệp hội Y khoa New Zealand (NZMA) cảnh báo rằng những người nghiện thuốc lá có thể phải đánh đổi thói quen hại sức khỏe đó của mình bằng 15 năm tuổi thọ. Nghiên cứu của NZMA đăng trên tờ “Standard” ngày 29/6 cho thấy những người nghiện thuốc lá trong thời gian dài và tử vong vì các bệnh liên quan đến thuốc lá có tuổi thọ trung bình thấp hơn 15 năm so với người bình thường. Chủ tịch NZMA, ông Paul Ockelford nhận xét: “Nếu bạn tiếp tục hút thuốc, bạn sẽ mất cơ hội nuôi dậy cháu mình. Mọi người thường nỗ lực làm việc để có quãng thời gian hưu trí dài và xứng đáng. Thuốc lá có thể cướp đi niềm hạnh phúc và sự nghỉ ngơi đó của bạn.” Theo ông Ockelford, nghiên cứu trên còn cho thấy tác hại nặng nề của khói thuốc lá đối với gia đình những người hút thuốc. Chính vì thế, điều tốt nhất cho bạn và gia đình bạn là từ bỏ thuốc lá./.

Theo TTXVN/Vietnam+

MỘT SỐ KỸ THUẬT GIÚP TRẺ HỌC CHỮ

MỘT SỐ KỸ THUẬT GIÚP TRẺ HỌC CHỮ

Có lẽ, một trong những khó khăn của các gia đình có con chuẩn bị bước vào lớp Một, đó là giúp cho bé có thể tiếp thu những con chữ một cách nhẹ nhàng và vui vẻ, thay vì cả mẹ lẫn con phải bước lên sàn đấu vật vì mấy chú A, B,C !

Những kỹ thuật dưới đây không chỉ giúp cho các bé có khả năng trí tuệ bình thường có thể tiếp nhận và ghi nhớ các mẫu tự một cách nhanh chóng, mà ngay cả những trẻ “Chậm khôn” nhẹ và trung bình cũng có thể cải thiện một cách đáng kể khả năng ghi nhớ ký tự của mình qua các hoạt động sau đây.

1/ KỸ THUẬT HÌNH ẢNH HÓA MẪU TỰ

Bạn có thể yêu cầu trẻ nhìn các chữ cái và ghi nhớ theo trí tưởng tượng của mình. Trẻ có thể nghĩ rằng chữ “O” giống như bánh xe, và nó quay tròn như bánh xe của xe buýt.

Hình dáng một cây thông cũng có khả nang giúp cho trẻ hình dung ra được chữ A

Cái ổ Bánh mì gối có thể giúp trẻ nhớ đến chữ B

….. cứ thế, bạn hãy cùng trẻ vận dụng khả năng hình ảnh hóa các mẫu tự, gắn kết nó với một vật thể nào đó, trẻ sẽ dễ dàng nhớ hơn.

2/ KỸ THUẬT LÊN – XUỐNG:

Mới đầu, cha mẹ hãy cho trẻ làm quen với những chữ cái có những nét lên, rồi xuống. Điều đó sẽ khiến trẻ thích thú hơn rất nhiều, vì chúng đã hiểu được khái niệm “lên” và “xuống” từ những hành động như nhảy.

Ví dụ, bạn có thể chỉ cho bé thấy chữ M “lên, xuống, lên, xuống” và việc tập viết có thể liên hệ với một vận động cơ thể thú vị.

Và sau đó, bạn có thể bỏ thuật ngữ “lên, xuống”, thay vào đó là các “chữ cái”. “Lên, xuống” chỉ là một thuật ngữ giúp trẻ nhận được mặt các chữ cái.

3/ KỸ THUẬT VỚI CÁC CHỬ IN HOA:

Trẻ sẽ dễ phân biệt chữ in hoa này với chữ in hoa khác hơn. Vì thế, bạn hãy bắt đầu dạy trẻ những chữ in hoa trước.

4/ KỸ THUẬT KHÁM PHÁ CHỮ CÁI:

Bạn hãykKhuyến khích trẻ tìm các chữ cái trong cuộc sống ở xung quanh. Trẻ có thể chỉ những hình “lên, xuống” trên hộp sữa. Sau đó, bạn có thể nói: “ah. Thật tuyệt. Đó là chữ cái ‘M’ trong từ milk (nghĩa là sữa)” và nó đi lên, xuống, lên rồi lại xuống”.

Trẻ sẽ theo dõi cử chỉ của bạn vẽ chữ M trong không khí và cả trên hộp sữa. Sau đó, bạn có thể hỏi con xem liệu bé có thể nhìn thấy những từ nào lên, xuống khác nữa.

Bạn cũng sẽ giúp trẻ nhận ra các chữ quen thuộc trong các hộp bánh, kẹo, hộp Chocolate và cả những bảng hiệu ở ngoài đường khi cho trẻ đi chơi nữa.

5/ KỸ THUẬT KÍCH THÍCH TRÍ TƯỞNG TƯỢNG:

Bạn cũng có thể yêu cầu trẻ nhìn những chữ cái và ghi nhớ theo trí tưởng tượng của mình. Liệu trẻ sẽ miêu tả chữ cái bằng ngôn từ của chính mình như thế nào?
Ví dụ, trẻ có thể nghĩ rằng chữ “O” trông giống như bánh xe, và nó quay tròn, quay tròn như bánh xe của xe buýt.

6/ KỸ THUẬT VẬN DỤNG ĐA GIÁC QUAN:

Cách tiếp cận này dựa trên việc vận dụng mọi giác quan để học. Nói cách khác, cách học này bao gồm:
- Nhìn (nhận biết mặt chữ)

- Nói (phát âm thành tiếng)

- Vận động (chuyển động cơ thể để tạo hình chữ)

- Chạm tay vào các mặt chữ nổi

Các kỹ thuật này giúp tăng cường sự phát triển trí não của trẻ và giúp trẻ nhớ tốt hơn. Khi bạn khuyến khích con tìm kiếm các chữ cái trong môi trường xung quanh, miêu tả lại những gì bé thấy, tự viết lại nó, phát âm nó và học nghĩa của từ, điều này sẽ giúp phát triển nhận thức của bé và khơi dậy sự yêu thích của bé với chữ cái.

NAM PHƯƠNG

NHỮNG BÍ QUYẾT GIÚP TRẺ CHẬP CHỮNG

NHỮNG BÍ QUYẾT
GIÚP TRẺ CHẬP CHỮNG

PHÁT TRIỂN.

Không cần nhạc cổ điển, băng ngoại ngữ hay những đồ chơi thông minh đắt tiền, bạn có thể giúp bé phát triển trí não từ những điều rất nhỏ hằng ngày, từ hát, kể chuyện hay làm trò cho con cười.

Các chuyên gia giáo dục trẻ em khẳng định, năm đầu tiên chính là thời gian rất quan trọng giúp bé học mọi thứ và phát triển thiên hướng của mình. Có thể bạn không để ý đến nhưng những điều giản dị dưới đây sẽ giúp bé phát triển trí thông minh:

Giao tiếp bằng mắt. Hãy nhìn thẳng vào mắt con bất cứ khi nào bé thức. Những em bé biết nhận mặt từ sớm, nhất là khuôn mặt của bố mẹ. Mỗi lần nhìn chăm chú vào bạn, bé đã học được khả năng ghi nhớ.

Cho bú mẹ càng lâu càng tốt. Những nghiên cứu cho thấy các em bé được bú mẹ thường có chỉ số IQ cao hơn, đặc biệt khi kèm theo đó là được bố mẹ dành nhiều thời gian chăm sóc, hát, kể chuyện cho nghe hay đơn giản là thường xuyên âu yếm, vuốt ve.

Biểu cảm mặt khi nói: Các nhà khoa học khẳng định, ngay từ lúc mới sinh 2 ngày, các bé đã có thể bắt chước những cử động cơ mặt đơn giản

Cho bé soi gương. Đầu tiên, bé có thể nghĩ người trong gương là một em bé khác và trẻ sẽ rất thích thú học vẫy tay hay mỉm cười với "bạn" mình

Cù ngón chân: Thực tế, bạn có thể cù toàn thân bé. Tạo ra tiếng cười là bước đầu tiên để bạn giúp con phát triển khả năng hài hước.

Chơi trò "tìm điểm khác biệt": Bạn giơ hai bức tranh có nhiều điểm tương đồng (kích thước khoảng 20,5-30cm) ra trước mặt bé và bảo con quan sát thật kỹ để chỉ ra những điểm khác biệt. Cách này sẽ giúp bé nhận mặt chữ và học đọc tốt hơn

Cùng khám phá: Bố có thể bế, địu hoặc cõng con đi dạo và thuật lại những gì mình thấy với bé, chẳng hạn: "Kia là một chú chó con" hay "Con nhìn cái cây to kìa", hoặc "Con có nghe thấy tiếng xe đang chạy không". Đây là một trong những cách xây dựng vốn từ cho bé.

Hát cho bé nghe: Bố mẹ có thể hát những bài ngắn, giai điệu dễ nghe hoặc tự "phổ nhạc" khi trò chuyện, lúc chăm sóc con (chẳng hạn: Mẹ thay tã cho bé, mẹ yêu bé nhất nhà...). Một số nghiên cứu cho thấy việc nghe những giai điệu liên quan đến khả năng học toán của bé.

Tận dụng mỗi lần thay tã, thay đồ cho con để dạy về các bộ phận của cơ thể hay của quần áo.

Biến mình thành "sân chơi" cho bé: Bố có thể nằm dưới sàn nhà và để cho con bò, trườn qua người. Trò chơi vui vẻ này sẽ giúp bé học được khả năng phối phợp và kỹ năng giải quyết vấn đề

Mỗi khi chuẩn bị làm gì, bạn hãy nói với con, chẳng hạn như thông báo: "Bây giờ mẹ sẽ tắt đèn nhé" trước khi gí công tắc. Cách đơn giản này sẽ dạy con bạn hiểu về nguyên nhân và kết quả.

Làm cho con vui thích bằng cách thổi nhẹ vào mặt, cánh tay hay bụng bé. Chú ý đến hơi thở của bạn và nhìn phản ứng của bé

Đọc đi đọc lại một cuốn truyện. Các nhà khoa học khẳng định các em bé ngay từ 8 tháng có thể nhận ra chuỗi từ ngữ nếu được nghe câu chuyện liên tục 2-3 lần. Cách này cũng giúp bé học ngôn ngữ tốt hơn.

Chơi "ú- òa": Che mặt đi và mở ra cùng với những tiếng "ú-òa" sẽ mang lại tiếng cười cho bé và giúp con bạn học về một vật có thể biến mất rồi trở lại sau đó.

Cho bé trải nghiệm những cảm giác khác nhau: Bạn có thể dùng những miếng vải sạch với chất liệu khác nhau như lụa, bông, len, lanh rồi lần lượt nhẹ nhàng chạm vào má, chân và bụng bé đồng thời diễn tả những cảm giác khi ấy.

Dành vài phút mỗi ngày chỉ để ngồi trên sàn với con, không cần mở nhạc, bật đèn hay tạo ra các trò chơi. Bạn hãy để cho con được làm những gì mình thích và quan sát bé.

Tạo cuốn album gia đình bao gồm các bức ảnh về những người thân, họ hàng và để bé xem. Điều này sẽ giúp con bạn học cách ghi nhớ. Khi bà gọi điện, hãy chỉ cho bé hình của bà lúc con nghe điện thoại.

Bạn có thể thúc đẩy kỹ năng vận động của con bằng cách đặt chiếc đệm sofa, gối, hộp hay đồ chơi lên sàn và sau đó chỉ cho con bạn cách để trườn qua, luồn xuống hay bò quanh

Chơi trò "rồng rắn lên mây": Hai bố con, hoặc có thể rủ thêm bạn bè của bé cùng bám đuôi nhau đi quanh nhà với tốc độ khác nhau rồi dừng lại ở một chỗ nào đó và chơi trò chơi.

Bắt chước bé: Khi con lớn hơn một chút, thỉnh thoảng, bạn làm theo những hành động của bé như tạo âm thanh ngộ nghĩnh, đi giật lùi hay cười. Cách này giúp tăng khả năng sáng tạo của trẻ

Tạo ra khuôn mặt hài hước: Phồng má, để cho bé chạm vào mũi bạn rồi xẹp má xuống. Hay khi hai bố con chơi trò kéo tai, bạn có thể thè lưỡi ra, giả vờ kêu tiếng một con vật nào đó. Bạn làm lại những điều này 3-4 lần, sau đó thay đổi cách thức để bé phải đoán chừng.

Cho bé đụng vào các đồ vật trên đường: Hai bố con cùng đi bộ vòng quanh nhà, bạn cho bé chạm tay vào cửa số lạnh, những bộ quần áo mềm mại đang phơi, chiếc lá cây hay những vật an toàn khác và gọi tên chúng.

Chọn một truyện bé thích, đọc lên nhưng thay tên nhân vật chính bằng tên của bé sẽ làm con bạn rất thích thú

Làm cuốn album về các con vật: Bạn có thể chụp hình các con thú bé yêu thích trong lần đi thăm sở thú và cho vào cuốn album. Sau đó, cả nhà cùng "đọc" và đặt những tên cái thân mật cho từng con, kèm với diễn tả âm thanh hay các câu chuyện về chúng

Thỉnh thoảng để cho bé được lựa chọn: Xây dựng sự tự tin cho con bằng cách để cho bé chọn một trong hai thứ nào đó, chẳng hạn cái bát màu xanh hay cái màu nâu khi ăn cơm. Từ đó, bé sẽ học cách tự quyết định và đọc tên các màu sắc.

Cho bé tập đếm mọi thứ, từ số viên gạch nền, số bậc cầu thang trong nhà hay số ngón chân, ngón tay của mình...

Nhảy trong vũng nước nhỏ, ngồi ở đám cỏ ướt... là những trò vui với trẻ, dẫu hơi bẩn một chút nhưng sẽ giúp bé hiểu được thế nào là khô và ướt.

Hóa trang: Để cho con bạn "vào vai" với vài cái áo sơ mi cũ của bố, chơi đóng kịch với các đồ đã cũ như những chiếc mũ ấm, khăn quàng, găng tay. Bạn có thể đặt ra các tình huống rồi để bé sáng tạo và tưởng tượng tiếp câu chuyện.
Dạy bé về to - nhỏ: Lấy vài chiếc cốc hay các hộp nhựa với kích cỡ khác nhau để cho bé đổ nước từ một cái vào những cái khác trong lúc tắm. Bé sẽ thấy có cái chưa đầy còn cái khác lại bị trào ra. Khi ấy, bạn hãy nói với con về khái niệm lớn hơn và nhỏ hơn

Để bé giúp bạn làm những việc vặt như phân loại quần áo màu tối và màu trắng, cất đồ của mình...

Cho bé chơi lại các đồ chơi cũ: Bạn có thể tìm lại chiếc xúc xắc bé chơi khi con còn ẵm ngửa và sẽ thấy ngạc nhiên khi thấy con sử dụng đồ này bằng một cách khác

Gợi ý để con nói về những cảm giác đã trải qua: Lúc bé đi ngủ, bạn hãy vuốt ve và hỏi con, chẳng hạn: Điều gì làm bé vui hay buồn trong ngày hôm đó, cái gì khiến bé tức giận hay tự hào... Với việc này, bạn sẽ giúp con nhớ lại một ngày của mình và biết cách gọi tên cảm xúc.

NHỮNG THỬ THÁCH VỀ KHẢ NĂNG PHÁT TRIỂN TÂM LÝ CỦA TRẺ.

NHỮNG THỬ THÁCH VỀ KHẢ NĂNG PHÁT TRIỂN TÂM LÝ CỦA TRẺ.

Kiến tạo các chức năng cao cấp ở trẻ em chỉ có thể thông qua vai trò của người mẹ. ( Vjgotski)

Ngay từ khi hình tượng thành con người, thai nhi ngoài việc chịu ảnh hưởng về mặt sinh học từ các mã di truyền của người bố, thì những diễn tiến tâm lý của người mẹ sẽ có những tác động không nhỏ cho sự phát triển sau này của bé. Vì vậy, bà mẹ không chỉ đơn thuần là một cơ thể sinh học, tiếp nhận tinh trùng của người cha, và nuôi dưỡng cái thai bằng những chất bổ dưỡng được tiếp tế bằng thực phẩm và dược phẩm, mà còn là một vỏ bọc tâm lý từ khi còn trong bụng cho đến khi ra đời. Đặc biệt là những năm tháng đầu tiên của cuộc sống, mẹ sẽ là một cái nôi an toàn giúp bé hình thành và phát triển một bản ngã vững mạnh, những nhận thức và cảm xúc tốt đẹp.

Với những tác động qua lại sâu sắc giữa mẹ và con như vậy, các nhà tâm lý đều cho rằng mối quan hệ mẹ con không chỉ là những tác động một chiều từ mẹ sang con, mà những phản ứng và tác động của trẻ cũng có những ảnh hưởng nhất định lên mẹ. Vì vậy, họ gọi đó là một mối tương tác hai chiều và bao gồm các loại:

- Tương tác ứng xử: Những hành vi giao tiếp qua da thịt như sự ôm ấp, ánh mắt nhìn nhau, tai nghe âm thanh của mẹ và con …

- Tương tác tình cảm: Mẹ vui thì con cũng vui lây và khi con kêu khóc thì mẹ cũng lo lắng, bấn loạn…

- Tương tác huyễn tưởng: Những kỳ vọng và sự thất vọng của người mẹ về tình trạng của con cũng gây ra những ảnh hưởng đến trẻ.

Có thể nói rằng, sự phát triển toàn bộ và sự hài hòa nhân cách của trẻ tuỳ thuộc vào việc thiết lập các mối quan hệ tương tác đó. Nhiều bà mẹ chú trọng đặc biệt đến các loại sữa bột, cách pha chế sữa và thức ăn cho trẻ phải cực kỳ vệ sinh, thậm chí có người còn dùng cả nước khoáng để pha sữa… mà quên đi cách thức cho ăn, sự giao tiếp giữa mẹ và con khi ăn cũng quan trọng không kém, nếu không muốn nói là hơn cả sự kỹ lưỡng về vệ sinh và hơn hẳn những chất bổ dưỡng trong các loại sữa đắt tiền.

Tất cả những điều trên cho thấy trẻ sơ sinh không chỉ là một cái ống tiêu hóa, hay một cái túi chứa thực phẩm mà còn là một con người với đầy đủ các thẩm quyền để đòi hỏi một mối tương giao lành mạnh với người mẹ dựa trên một trạng thái gọi là sự gắn bó (attachement) giữa mẹ và con.

Đây là một khái niệm tâm lý học do các nhà tâm lý người Mỹ như Bowlby, Ainsworth đề xướng từ năm 1970, sau đó được Zazzo và một số tác giả khác đưa vào nghiên cứu ở châu Âu. Qua sự tiếp xúc thường xuyên từ lúc lọt lòng, tuỳ mức độ đòi hỏi của em bé và sự đáp ứng của người mẹ, sẽ tạo ra một mối quan hệ gắn bó tốt xấu, đậm nhạt khác nhau. Đây là một sự tác động qua lại giữa mẹ và con, mà người mẹ ở đây không nhất thiết là bà mẹ sinh ra trẻ, đó có thể chỉ là bà mẹ nuôi trẻ, vì vậy nếu người mẹ vì một lý do nào đó không đích thân chăm sóc trẻ trong những ngày tháng đầu đời, mà lại giao cho người nhũ mẫu thì sau này khi trẻ đã lớn, khi người mẹ quay lại chăm sóc con sẽ gặp phải những phản ứng “tẩy chay” của trẻ, dẫn đến những rối nhiễu, lệch lạc trong ứng xử của trẻ, cho dù người mẹ rất cố gắng chăm sóc con cũng khó có thể lấy lại tình cảm và sự thương yêu mà trẻ đã dành cho người nhũ mẫu.

Theo Bowlby, sự gắn bó này được hình thành qua 3 thời kỳ:

- Giai đoạn sơ sinh: Trẻ sẽ chủ động tìm sự quan hệ với bất kỳ ai chăm sóc, quan tâm đến bé.

- Giai đoạn phân biệt lạ-quen: Trên 2 tháng là trẻ đã có khả năng phân biệt lạ –quen giữa người thường xuyên chăm sóc và người lạ.

- Giai đoạn bám mẹ: Từ 6 tháng trẻ sẽ tìm cách bám lấy mẹ, sự quan tâm của trẻ sẽ tập trung vào một người, khi mẹ bỏ đi trẻ sẽ tìm kiếm, khi mẹ trở lại trẻ tỏ ra vui mừng, và trẻ sẽ phân biệt được mẹ với những người chăm sóc khác.

Chính vì vậy, ở những trẻ mồ côi từ lúc sơ sinh, nếu không thiết lập được sự gắn bó với một bà mẹ nào đó, là người chăm sóc trẻ thường xuyên trong một thời gian trên 6 tháng, sẽ xuất hiện một rối nhiễu tâm lý gọi là hội chứng vắng mẹ (hospitalism), trẻ sẽ chậm nói, chậm phát triển về tâm lý vận động mặc dù vẫn được nuôi ăn đầy đủ.

Tuy nhiên, theo sự phát triển của tâm –sinh lý, sau một thời gian thiết lập được sự gắn bó với mẹ, thì khi được 2-3 tuổi trẻ lại bước vào một giai đoạn muốn tách biệt (détachement) với mẹ, cũng với những bước chân chập chững là một tâm lý tự chủ, tự khẳng định mình. Đó là một trạng thái phát triển tâm lý cân thiết, mà nếu một người mẹ không am hiểu vì lòng thương con cứ tiếp tục quyến luyến, ôm ấp và làm thay cho con quá nhiều khiến cho trẻ không phát triển được về tâm lý và đôi khi tình trạng này kéo dài cho đến tận tuổi…trưởng thành! Lúc đó, bề ngoài trẻ là một trang thanh niên lưng dài vai rộng, hay một cô thiếu nữ yểu điệu dịu dàng, nhưng tâm lý vẫn chỉ là một đứa trẻ, không dám tự mình quyết định một việc gì, không dám đương đầu với những thách thức của cuộc sống và thường dễ bị cuốn hút bởi những trào lưu xã hội.
Vì vậy khi trẻ còn nhỏ, ta phải gần gũi thương yêu để tạo mối quan hệ tốt, nhưng khi trẻ trên 6 tuổi ta lại phải tôn trọng những cá tính của trẻ, để trẻ có đủ sự tự tin bước vào cuộc đời sau này.

Cv TL Lê Khanh

Cho con đi học

Cho con đi học

Bước vào tuổi lên 3, trẻ cần được mở rộng phạm vi giao tiếp. Đây là giai đoạn trẻ phải được đi học, để từ môi trường gia đình trẻ sẽ bước vào môi trường xã hội thông qua trường Mẫu giáo, sự phát triển của trẻ bây giờ không chỉ do sự chăm sóc của bố mẹ, mà còn được hỗ trợ một cách tích cực từ các giáo viên, và cả những bạn bè mà trẻ sẽ quen biết tại nhà trường. Trẻ phát triển sự hiểu biết của mình từ một phạm vi hẹp là gia đình sang phạm vi rộng hơn là nhà trường. Phát triển sự quan hệ với bố mẹ sang sự quan hệ với những trẻ khác và giáo viên. Điều đó giúp cho trẻ hình thành thêm nhiều khã năng và cảm xúc mới, những đồng thời cũng có thêm những lo lắng và căng thẳng do môi trường mới đem lại.

Một lời nói cửa miệng của trẻ trong giai đoạn này là từ “không!” đây không phải là sự từ chối hay chống đối mà chỉ là một hình thức khẳng định cái Tôi, điều này đôi khi lại gây ra những căng thẳng không cần thiết trong quan hệ mẹ – con, khi trẻ cứ trả lời những yêu cầu bằng một chữ không! Chúng ta không nên buộc trẻ phải chấp nhận, vì đơn giản, đó chưa hẳn là một sự từ chối hay thách thức, mà có thể là một mong muốn, mẹ hãy quan tâm đến con nhiều hơn nữa. Vì vậy, để giải quyết vấn đề này, thay vì đưa ra một mệnh lệnh như: “con phải làm cái này, con phải đi theo mẹ…”, thì chúng ta có thể đưa ra một thách thức: “Đố con có thể uống hết ly sữa trước khi mẹ làm xong việc này ! Nào, chúng ta cùng thi đi về nhà thật nhanh nhé !...” Trẻ sẽ hăm hở thi hành mong muốn của chúng ta, thay vì cứ không và không…khiến chúng ta phát cáu lên rồi cho trẻ … ba roi, sau đó lại nhọc công dỗ dành và có khi lại gây ra những ức chế tâm lý cho trẻ vì sự áp đặt.

Chúng ta cũng nên nhìn nhận sự từ chối của trẻ như một thái độ khẳng định bản thân, đó cũng là sự phát triển về tâm lý của trẻ trong giai đoạn này, và điều đó cho thấy, trẻ cần được khuyến khích và giúp đỡ thay vì cấm đoán và trừng phạt. Những biện pháp giáo dục không phù hợp trong giai đoạn này sẽ để lại cho trẻ nhiều ức chế và những ấn tượng khó phai mờ.

Ở tuổi này, một đứa trẻ trung bình cao từ 90 – 96cm và cân nặng từ 13 – 16 kg, con gái thường nhẹ cân hơn con trai một chút. Trẻ đã có khả năng giữ thăng bằng, có thể đứng bằng một chân, tung một quả banh, bước đi dọc theo một đường thẳng, hoặc bước lùi lại. Trẻ chuyển từ những cử động thô (cầm, nắm, chụp lấy) của bàn tay qua những cử động tinh (Cầm muỗng, cắt kéo, cầm viết chì, cọ, xé dán giấy…) Khi đứng trước những tiến bộ khá nhanh chóng của trẻ, nhiều bậc cha mẹ lại có tâm lý mong muốn cho con mình học tập những kỹ năng ngày một cao hơn và khó hơn nữa đôi khi vượt quá mức tiếp thu theo lứa tuổi của trẻ. Một trong những kỹ năng này là tập cầm đũa và tập viết chữ. Đây là một kỹ năng thường đi đôi với nhau, có nghĩa là trẻ biết cầm đũa sẽ cầm viết tốt và ngược lại. Thế nhưng, tuỳ theo khả năng nhận thức và tiếp thu mà trẻ có thể làm tốt hay tỏ ra vụng về. Chúng ta nên tập cho trẻ, nhưng không nên buộc trẻ phải tiến bộ nhanh như con ông hàng xóm! Và đôi khi chúng ta cũng phải chấp nhận cho đến khi trẻ được 5 tuổi thì mới có khả năng cầm đũa và cây viết.

Có nhiều bà mẹ vì quá yêu thương và có tâm lý ôm ấp con, không muốn xa con khi cho con đi học, vì thế việc đi học mẫu giáo, đôi khi không phải là điều khổ sở cho đứa trẻ, mà lại làm cho người mẹ hết sức khổ tâm vì phải “xa con”. Những buổi học đầu tiên ở trường mẫu giáo không chỉ đầy nước mắt của trẻ, mà còn có cả những giọt ngắn, giọt dài của bà mẹ. Vì vậy, bên cạnh sự chuẩn bị tâm lý cho con để trẻ có thể đến trường một cách nhẹ nhàng, thì bà mẹ cũng phải sửa soạn tâm lý cho chính mình, bằng cách không quá quyến luyến con khi đã đưa con đến trường, sau khi đã giao trẻ cho cô giáo thì chúng ta nên ra về ngay, có thể trong những ngày đầu nên gửi trẻ học một buổi, sau vài ngày hay vài tuần thì mới tăng lên cả ngày.

Việc cho ăn với trẻ 3 tuổi cũng là một vấn đề vì bắt đầu bước vào tuổi này, trẻ có thể cùng ăn với gia đình tại bàn ăn. Có nhiều bà mẹ vì không muốn con gây ra những lộn xộn hay đổ vỡ, nên vẫn cứ cho trẻ ăn riêng và tự tay đút cho con ăn hay yêu cầu người nhà, người giúp việc phải đút cho trẻ trong khi trẻ đã đủ khả năng để tự xúc ăn một mình. Điều này tuy có được cái lợi là trẻ sẽ ăn nhanh hơn, sạch sẽ hơn nhưng lại vô tình cản trở khả năng phát triển vận động của trẻ và có khi làm cho trẻ trở nên chán ăn.

Đến giai đoạn này, sữa và bột không còn là thức ăn chủ lực nữa mà thực đơn của trẻ phải phong phú và đa dạng hơn. Có nhiều người, vì ưa thích hay cho rằng những loại củ quả như khoai tây, cà rốt và xương heo, thịt bò là những chất rất bổ dưỡng và cứ thế mà cho trẻ ăn theo khẩu phần sáng súp khoai tây thịt bò, chiều xương heo nấu với cà rốt, khoai tây. Với sự trợ lực của chiếc máy xay sinh tố, thì bất cứ thứ gì trước khi vào miệng của trẻ đều được xay nhuyễn thành cháo, và trẻ chỉ có mỗi một việc là nuốt ! Điều này không những chỉ làm cho trẻ dễ trở nên chán ăn, mà còn là một trong những nguyên nhân ngăn cản sự phát triển ngôn ngữ của trẻ, vì trẻ không có nhiều cơ hội chuyển động cơ hàm và vận động sự linh hoạt của cái lưỡi.

Chế độ ăn uống của trẻ cần được cân bằng và đủ chất dinh dưỡng, chúng ta có thể sử dụng một số rau quả tươi sống, miễn là bảo đảm về vệ sinh. Trẻ cần protein để tăng trưởng, cần carbonhydrat và chất béo để tăng sức lực, rau củ quả để cung cấp vitamin và chất xơ giúp cho việc tiêu hóa dễ dàng hơn. Nên chọn thức ăn cân bằng theo 4 nhóm:

- Thịt, trứng, cá và những thức ăn giàu protein.

- Sữa, phô mai, sữa chua, sữa đậu nành …

- Gạo, ngũ cốc, khoai tây, bánh mì, mì sợi và những thực phẩm có carbonhydrate.

- Trái cây và rau củ quả.

Việc ăn uống cũng như những hành vi khác, chúng ta không thể dạy trẻ những thói quen ăn uống tốt nếu như cha mẹ không biết giũ gìn mà lại có một chế độ ăn uống thất thường và tuỳ tiện. Tuy nhiên, sự hấp thu của trẻ tuỳ theo thể trạng và chiếc đồng hồ sinh học của trẻ, chúng ta cũng không thể lên một cái thời khóa biểu cứng nhắc về ăn uống, ngủ nghỉ. Khi trẻ không muốn ăn, cần phải tìm hiểu nguyên do chính đáng (trẻ ăn quà bánh nhiều, uống nước ngọt nhiều, hay trẻ đang có bệnh, mệt mỏi…) không nên cứ hễ đến giờ là alê hấp, ngồi vào ghế ăn và phải ăn cho bằng hết cái tiêu chuẩn đưa ra. Điều này chỉ làm tăng thêm khả năng từ chối ăn của trẻ.

Kỹ năng quan trọng mà trẻ cần được hướng dẫn trong lứa tuổi này là kỹ năng giao tiếp xã hội, việc cho trẻ đi học là một bước cơ bản và cần thiết, với sự dạy dỗ của giáo viên và chơi đùa với các trẻ cùng trang lứa, trẻ sẽ học được nhiều nguyên tắc trong ứng xử và mở rộng rất nhanh kiến thức cũng như vốn từ của mình. Nhưng, bố mẹ vẫn có một vai trò quan trọng trong việc hình thành nhân cách cho trẻ. Một trong những biện pháp cần thiết là tập cho trẻ tham gia các hoạt động trong gia đình.

Nhiều gia đình có điều kiện kinh tế, hay do sự thương con không hợp lý đã không để cho trẻ tham gia vào các hoạt động như phụ nấu bếp, dọn thức ăn, vệ sinh nhà cửa, thu dọn sách báo… Ngay cả việc xếp gấp quần áo hay màn mùng sau khi ngủ dậy, cũng không muốn cho trẻ nhúng tay vào. Thay vào đó lại muốn cho trẻ phải tập trung vào việc học, học chữ sớm để vào lớp 1, học Anh Văn và có khi cả vi tính để đầu tư cho tương lai.

Việc học là cần thiết, nhưng chính những khả năng khéo léo thu đạt được trong khi làm việc nhà mới là cơ sở giúp trẻ tự tin vào bản thân, yêu lao động và biết chia sẻ với người khác, đó mới thực sự là một sự đầu tư đúng đắn và cần thiết cho tương lai sau này của trẻ. Các kỹ năng rèn tập cho trẻ, sẽ được thuận lợi hơn nếu như nó được lồng ghép vào các hình thức như một trò chơi, và cũng thông qua các trò chơi mà trẻ sẽ làm quen với các hoạt động xã hội.

Vì thế trò chơi và đồ chơi đóng một vai trò quan trọng trong việc giúp cho trẻ phát triển, không chỉ là những kỹ năng mà còn cả về nhân cách, vì thông qua trò chơi trẻ sẽ học được các đức tính như: thẳng thắn, trung thực, kiên nhẫn, biết tôn trọng và chia sẻ với người khác, biết cùng cộng tác để đạt được mục đích chung. Hiện nay, có một vấn đề là bố mẹ thường than phiền là tình trạng thiếu sân chơi cho trẻ, đó là một thực tế đáng buồn vì ngay cả ở một số trường thì sân chơi cũng chỉ có một diện tích khiêm tốn, và số công viên có những khoảng không gian để trẻ vui chơi cũng chỉ có thể đếm trên đầu ngón tay và cũng ít có khu vui chơi nào trang bị tốt các công cụ giúp trẻ phát triển.

(Còn tiếp)

Sự phát triển ngôn ngữ

Sự phát triển ngôn ngữ

Các hoạt động vận động được chia làm hai nhóm:

Vận động thô : Bò, lăn, trườn, đi, đứng, chạy, nhảy, sờ, nắm, gãi, đá, ném, đấm, gật đầu, lắc đầu … là những vận động cơ bản mà hầu hết các trẻ đều có thể làm được một cách tự nhiên, không cần có sự luyện tập, hướng dẫn. Nhưng có những trẻ do những rối loạn về phát triển (Chậm khôn, bại não) nên đã không thể hoặc khó thực hiện được những động tác này.

Vận động Tinh: Chủ yếu là các vận động của bàn tay, như cầm (muỗng, đũa, ly, chén, bút viết) đi trên một đường thẳng, leo trèo…. Là những vận động cần có sự tập luyện, việc tiếp nhận sự hướng dẫn nhanh hay chậm các vận động tinh cũng là một cách biểu lộ khả năng thông minh của trẻ.

Khả năng phát triển ngôn ngữ:

Đây là khả năng phát triển nhanh nhất trong giai đoạn trẻ từ 2 – 3 tuổi, có nhiều trẻ đã có khả năng nói trôi chảy những câu nói giao tiếp bình thường, trong trường hợp trẻ chưa đủ vốn từ thì trẻ có khả năng minh họa bằng những cử động, điệu bộ, được xem là sự phát triển bình thường của trẻ.

Chúng ta nên giúp trẻ hoàn tất các câu nói ngắn, thiếu chủ ngữ của trẻ như khi trẻ nói: Ăn cơm, thì ta có thể nối thêm: Con muốn ăn cơm – có phải không? Khi trẻ nói : Mẹ, sữa… ta sẽ nói: Con muốn uống một ly sữa, phải không ? Trẻ trả lời bằng cái gật đầu, thì ta sẽ nói: Đúng rồi, con muốn uống một ly sữa….mẹ sẽ pha cho con ly sữa…. Mặc dù hơi mất thì giờ một chút, nhưng điều đó sẽ giúp cho trẻ mau chóng nắm bắt được cách trò chuyện và tăng cường vốn từ cho mình.

Khi chúng ta nhắc lại những gì trẻ nói một cách rõ ràng và đơn giản thì đó cũng là một cách giúp trẻ phát âm. Đôi khi những câu nói ngọng nghịu của trẻ thật đáng yêu, nhưng ta không nên khuyến khích trẻ giữ mãi cách nói trên, để vui đùa thỉnh thoảng chúng ta có thể nhại giọng nói ngọng nghịu của trẻ nhưng không nên nói ngọng thường xuyên với trẻ, vì sau này trẻ sẽ gặp khó khăn trong việc tập đánh vần, học chữ và đôi khi sẽ bị nói ngọng luôn, rất khó chữa khi trẻ đã lớn.

Trẻ muốn nói tốt, phải có khả năng nghe tốt. Nếu không nghe được, trẻ sẽ không học được cách nói, bởi vì tiếng nói tuỳ thuộc vào sự bắt chước của trẻ theo những gì trẻ nghe được, vì thế trẻ điếc sẽ trở nên câm, nhưng nếu được phát hiện sớm ngay từ khi còn nằm trong nôi, trẻ được đeo máy nghe để nghe được những âm thanh thì khả năng phục hồi ngôn ngữ là rất tốt. Khả năng nghe của trẻ càng tốt thì càng giúp ích cho sự phát triển của trẻ. Chúng ta phải quan sát cách trẻ lắng nghe để biết rõ là trẻ đã tiếp nhận tốt những gì trẻ nghe được, và ngay khi trẻ nghe được rõ ràng, trẻ cũng cần phải tập luyện để có khả năng phân biệt được các âm từ.

Trẻ rất hay đặt câu hỏi tại sao, và đôi khi câu hỏi sau kế tiếp câu hỏi trước và cứ thế kéo dài làm cho bố mẹ nổi nóng lên hoặc bị bí lù, không giải thích nổi. Để tránh tình trạng này, một mặt chúng ta giải thích ngắn gọn và sau khi đã trả lời được một số ý chính, biết được là trẻ đã có được một số khái niệm rồi thì chúng ta sẽ lật ngược lại, hỏi lại trẻ: Theo con thì tại sao lại như vậy? Và dựa theo câu trả lời của trẻ chúng ta có thể chỉnh sửa đôi chút theo kiểu: Đúng rồi, nhưng theo mẹ thì … và sau đó là khen ngợi trẻ: con mẹ giỏi quá để kết thúc! Khi giải thích, chúng ta không cần phải dài dòng hay đưa ra những số liệu khoa học, chỉ cần đơn giản, rõ ràng và ngắn gọn là đủ. Chính thái độ quan tâm, sự vui vẻ trong các câu trả lời mới là điều mà trẻ cần chứ không phải là sự chính xác của nội dung câu hỏi.

Những dấu hiệu cho thấy trẻ có trở ngại về ngôn ngữ:

Khi một trẻ đã đi được mà chưa nói được những câu đơn giản, ta có thể xem đó là tình trạng Chậm nói. Đây là một biểu hiệu cho biết trẻ có thể có những khó khăn về phát triển (Chậm Khôn) về vận động (Hiếu động kém chú ý) hay có những khó khăn trong quan hệ ứng xử (Tự kỷ) vì vậy, việc nhận biết một trẻ chậm nói là điều dễ dàng, nhưng để xác định là trẻ có những khó khăn về phương diện gì, và nhất là để chẩn đoán mức độ nặng/nhẹ của trẻ thì phải được sự thăm khám nhiều lần của những nhà chuyên môn về tâm lý phát triển.

Chúng ta nêu lưu ý đến những trẻ quá hiếu động và không thể tập trung chú ý vào việc gì quá 2 phút, trẻ quá nhạy cảm khi bị kích thích, dễ có những hành vi thái quá. Trẻ không có khả năng định hướng trong các vận động tay chân. Khi thực hiện việc gì thường không có sự thoải mái, hứng thú và thường kéo dài các hoạt động, trẻ cũng dễ dàng bỏ cuộc hay từ chối các yêu cầu hoạt động của người lớn. Đây được xem là những trở ngại về vận động hay bước đầu của hội chứng ADHD (Rối loạn hiếu động kém chú ý)

Những trẻ chậm chạp, tỏ ra không hiểu hay hiểu sai những yêu cầu, không trả lời các câu hỏi mà có khi lại lập lại, trẻ quá thụ động đặt đâu ngồi đó, trẻ tỏ ra lo sợ, khóc đêm, biếng ăn, đái dầm (khi đã trên 5 tuổi) đều là những dấu hiệu cần quan tâm và sự chăm sóc tích cực về tâm lý.

Khi phát hiện những trở ngại về ngôn ngữ, như chậm nói, nói lắp, nói ngọng… chúng ta cần đưa trẻ đến các nhà chuyên môn về tâm lý hay chuyên viên chỉnh âm để có những điều chỉnh kịp thời. Nhưng nên nhớ rằng chính những giao tiếp tại gia đình mới là những yếu tố tích cực đem lại hiệu quả cho sự tiến bộ của trẻ, chứ không phải là những liệu pháp thần kỳ của các chuyên viên mà bố mẹ có thể “khoán trắng” cho họ.