Khoa học về ho và hắt hơi

Khoa học về ho và hắt hơi

Giống như con người, tiếng ho cũng có hình dạng và kích cỡ. Nó có thể nông hoặc sâu, ngắn hoặc dài. Các nhà khoa học nghiên cứu cách ho và cách hắt hơi của chúng ta đã làm sáng tỏ con đường lan truyền của các loại vi rút ví dụ như vi rút cúm. Đối với cúm lợn hiện được tuyên bố là đại dịch, các nhân viên y tế nói rằng cách tốt nhất để phòng tránh lây lan vi rút là rửa tay và che miệng khi ho hoặc hắt hơi. Đối với căn bệnh cảm lạnh thông thường cũng được áp dụng cùng lời khuyên như thế. Ho Dõi theo sự phát triển của việc ho, các nhà khoa học sử dụng các cài đặt tỉ mỉ nhằm tiết lộ lượng nước bọt bị đẩy ra ngoài và nó lơ lửng ở những đâu. Họ đã đề nghị người tham gia ho vào các tấm mặt nạ, sau đó xác định cẩn thận trọng lượng của mặt nạ trước và sau khi ho. Họ cũng minh họa hình ảnh tiếng ho với kỹ thuật chụp ảnh tinh tế và máy laze, sau đó sử dụng máy tính để hô hình hóa sự di chuyển của hàng ngàn phân tử nhỏ. Các nhà khoa học cũng sử dụng mô hình thân thể người được làm nóng và các máy ho trong phòng chứa đầy giọt dầu ô liua nhỏ hoặc khói sân khấu để theo dõi đường di chuyển của không khí, nơi nó phân tán, và mức độ tiếp xúc của chúng ta đối với tiếng ho của người khác. Hình ảnh khi một người khỏe mạnh ho. Mỗi tiếng ho đều có chứa các giọt nhỏ, nếu bị ốm, những giọt đó sẽ mang theo vi rút. (Ảnh: Gary S. Settles/ Đại học Penn) Tiếng ho thông thường thường bắt đầu với lần hít sâu, sau đó không khí bị nén trong phổi rồi bị đẩy ra ngoài chỉ trong vài phần của một giây. Tiếng ho thông thường của con người có thể làm đầy 3/4 của một chai xô đa 2 lít nhưng làm đầy bằng không khí. Luồng khí bắn ra khỏi phổi theo dạng tia kéo dài vài feet. Ho cũng đồng thời đẩy ra hàng ngàn giọt nước bọt nhỏ. Khoảng 3.000 giọt nhỏ bị đẩy ra ngoài trong một lần ho, một số giọt bay ra khỏi miệng với tốc độ lên tới 50 dặm một giờ. Hắt hơi Hắt hơi thậm chí còn tệ hơn ho. Nó bắt đầu ở cuống họng và đẩy ra nhiều giọt nhỏ hơn – lên tới tận 40.000 giọt – một số bắn ra với tốc độ phản lực, trên 200 dặm một giờ. Đa số các giọt nhỏ đều có đường kính chưa đầy 100 micron – chỉ bằng bề dày của một sợi tóc con người. Nhiều giọt nhỏ đến nỗi không thể quan sát được bằng mắt thường. Nhà nghiên cứu động lực học chất lưu Bakhtier Farouk thuộc Đại học Drexel tại Philadelphia cho biết: “Điều xảy ra với những giọt nhỏ này còn phụ thuộc vào kích cỡ của chúng”. Bakhtier Farouk hiện đang nghiên cứu phần mềm mô phỏng hình ảnh các giọt nhỏ có kích cỡ hiển vi di chuyển xung quanh căn phòng. Bức ảnh về một người khi hắt hơi mà bạn đang xem không phải trò đùa. Nó tiết lộ hình ảnh các giọt nước bọt và tồn tại đủ lâu trên nắm cửa hay lơ lửng để lây nhiễm sang người khác. Hình ảnh minh họa cho lý do tại sao bạn nên che miệng khi hắt hơi hoặc ho để bảo vệ người khác không tiếp xúc với vi khuẩn. Đó cũng là lý do tại sao bạn cần phải rửa tay thường xuyên khi những người khác không thường xuyên che miệng khi hắt hơi. (Ảnh: CDC/James Gathany) Phần lớn các giọt nặng hơn và to hơn rơi xuống sàn nhanh chóng dưới tác động của lực hấp dẫn. Các giọt nhỏ hơn và nhẹ hơn (có đường kính chưa đầy 5 micron) ít chịu tác động của trọng lực nên có thể duy trì trạng thái lơ lửng trên không gần như vô định bởi chúng bị đưa đẩy và phân tán bởi các luồng khí trong phòng. Sự chuyển động trong phòng cũng có thể khiến các giọt nặng hơn trở lại trạng thái lơ lửng sau khi chúng đã rơi xuống mặt đất hoặc các bề mặt khác. Dọn giường trong bệnh viện cũng có thể hất tung các vi rút trên bề mặt ga trải. Mở cửa phòng nhanh chóng thay đổi luồng không khí trong phòng, cuốn theo các vi rút trên sàn. Ngay cả khi đi qua phòng cũng có thể làm lây lan các giọt nước bọt. Nếu chúng ta ốm, các giọt nhỏ trong tiếng ho có thể chứa tới hai trăm triệu phân tử vi rút riêng lẻ. Con số này biến đổi đáng kể theo tiến trình mắc bệnh bởi hệ miễn dịch có thể tiêu diệt vi rút. Nhìn chung người ốm dễ lây bệnh cho người khác nhất ngay khi những triệu chứng đầu tiên xuất hiện, và khó lây bệnh nhất khi hệ miễn dịch của họ có khả năng tiêu diệt vi rút. Lơ lửng trong không khí và sẵn sàng lây nhiễm Một khi đã ở trong không khí, vi rút tồn tại trong các giọt nhỏ có thể sống vài giờ. Ngay cả khi các giọt nhỏ chạm vào một bề mặt nào đó, vi rút vẫn tồn tại và vẫn có thể truyền bệnh nếu những giọt này quay trở lại không khí. Khi giọt nước bọt chạm vào giấy, các phần tử vi rút của nó có thể tồn tại vài giờ. Trên thép hay nhựa, vi rút có thể tồn tại nhiều ngày. Khi chúng ta hít phải, các giọt nhỏ đó sẽ bám vào các tế bào ở cuống họng nơi mà vi rút sẽ xâm nhập vào các tế bào này và bắt đầu phân chia. Điều này cũng có thể hoặc không thể gây bệnh. Theo Julian Tang – chuyên gia nghiên cứu vi rút tại Singapore, hàng rào phòng thủ tự nhiên của cơ thể được thiết kế để loại bỏ lây nhiễm; việc chúng ta có bị ốm hay không còn phụ thuộc vào lượng vi rút mà chúng ta hít phải và liệu hệ miễn dịch của chúng ta đã từng gặp loại vi rút này trước đây hay chưa. Khi bị ốm, cơ thể chúng ta bắt đầu đối phó với sự lây nhiễm bằng cách sản sinh ra chất nhầy nhằm loại bỏ vi rút. Một phần nước nhầy được nuốt vào cổ mang theo vi rút xuống dạ dày rồi bị axit tại đó phân hủy. Một số vi rút ở trong họng sẽ bị đẩy ra ngoài khi chúng ta ho. Tiếng ho khi đó lại đẩy ra nước nhầy và vi rút mới ra ngoài, do đó lại bắt đầu một chu trình lây nhiễm mới.

G2V Star (Theo LiveScience)

Khi vợ 'sung mãn' hơn chồng

Khi vợ 'sung mãn' hơn chồng

Ảnh: Corbis.com.

Vợ có ham muốn rất cao, để chiều nàng, Lâm đã "cày" hết sức và bây giờ đâm sợ chuyện chăn gối. Chị vợ thấy chồng ít gần gũi lại sinh nghi chàng có bồ bịch bên ngoài.

Bác sĩ Nguyễn Khắc Lợi, Phòng khám đa khoa tiết niệu và nam khoa Tâm Anh (30A Lý Nam Đế, Hà Nội) vẫn nhớ rõ cặp vợ chồng từ tận Quảng Ninh đưa nhau lên Hà Nội khám.

Chị vợ 35 tuổi, dáng người phốp pháp, khỏe khoắn. Anh chồng 40 tuổi, là y sĩ, người tầm thước.

Anh chồng kể, gần đây, sau mỗi lần xuất tinh anh thấy chân tay lạnh, vã mồ hôi toàn thân, người mệt mỏi, phờ phạc. "Vợ em máu lắm, mỗi tuần mà không được 5 lần trở lên là không chịu được. Ban đầu thấy vợ thế em cũng thích nên 'cố'. Nhưng sức khỏe của em vốn không tốt, nên giờ thì mệt quá, cố cũng không được. Thế là cô ấy nằng nặc bắt em đi khám vì nghi đã phung phí hết bên ngoài", anh Lâm nói riêng với bác sĩ.

Kết quả xét nghiệm nội tiết tố của anh ở mức thấp nên bác sĩ đã cho thuốc và còn dặn rõ cả hai vợ chồng phải sinh hoạt điều độ, ăn uống, nghỉ ngơi thật tốt. Anh chồng nhấm nháy với vợ: "Đấy nhá, em mà cứ đòi quá là có ngày anh 'đi' đấy!".

Bác sĩ Lợi cho biết, những trường hợp vợ dẫn chồng đi khám khi thấy ông xã lơ là "nghĩa vụ" như trên không hiếm. Đó thường là các chị em có nhu cầu cao mà gặp phải ông chồng không mặn mà lắm với chuyện chăn gối nên nghi chồng có bồ. Cũng không ít quý ông đến nhờ bác sĩ tăng khả năng nam giới vì không thể đáp ứng được nhu cầu sinh lý của vợ.

Còn theo bác sĩ Đào Xuân Dũng, chuyên gia về sức khỏe tình dục, có một người vợ mạnh mẽ, biết đòi hỏi trong "chuyện ấy" là mong ước của không ít nam giới. Thế nhưng, với những ông chồng không có nhiều ham muốn thì đó đôi khi lại là áp lực, thậm chí, gia đình còn có nguy cơ tan vỡ khi người vợ có nhu cầu quá cao lại gặp phải ông chồng bị yếu sinh lý hay có các vấn đề về cương dương.

Như chuyện của một cặp vợ chồng ở Bắc Ninh chẳng hạn.

Anh Tuấn là bộ đội chuyên nghiệp, đóng quân xa nhà 50 km nên thường tháng chỉ về hai lần. Xoan, vợ anh, vốn ưa nhìn, sắc sảo và là người rất mãnh liệt trên giường. Vì thế, Tuấn biết phải xa chồng và nhịn "chuyện ấy" lâu là một thiệt thòi lớn nên mỗi lần về nhà, anh đều cố gắng bù đắp cho nàng.

Thế nhưng, sau đợt huấn luyện cho học viên 3 tháng trong Nam năm ngoái, anh lại bị "yếu" đi. Đợt nghỉ phép nửa tháng, trong khi vợ mừng ra mặt, tối nào cũng tắm rửa sạch sẽ, sức nước hoa thơm lừng đợi chồng thì anh lại muốn trốn vì "trên bảo dưới không nghe". Anh đâm sợ ánh mắt mong chờ của vợ nên vài lần viện cớ đi gặp bạn rồi uống thật nhiều và về chỉ lăn ra ngủ.

Vài lần về cuối tuần sau đó của anh tình trạng cũng diễn ra tương tự. Tuấn thấy rõ vẻ buồn chán, bực bội của vợ. Anh càng thêm mất tự tin. Và gần đây, anh biết vợ đang qua lại với một người đàn ông khác.

"Với người khác thì có thể không sao nhưng em biết vợ em mà thiếu "chuyện đó" là khổ lắm. Giờ bác sĩ làm sao giúp em lấy lại phong độ, không thì chắc gia đình em tan đàn xẻ nghé mất, em chỉ thương đứa con gái mới 3 tuổi", anh Tuấn trình bày với bác sĩ.

Theo chuyên gia Đào Xuân Dũng, ham muốn tình dục có tính cá biệt rất lớn, không ai giống ai. Phụ nữ Á Đông trước đây thường được giáo dục từ nhỏ là không nên quan tâm đến tình dục, đó là sự ham muốn đáng xấu hổ nên nhiều người đã kiềm chế và tỏ ra đoan trang.

Tuy nhiên, trên cơ sở khoa học và thực tế, phụ nữ không có gì khác nam giới về tính dục nói chung (gồm ham muốn, hưng phấn, khoái cảm) nếu như không muốn nói là thuận lơi hơn. Đàn ông vẫn được xem là nhiều ham muốn hơn chẳng qua vì bối cảnh xã hội trước đây khoan dung hơn với hành vi tình dục nam, trong khi các biểu hiện tình dục nữ lại bị đàn áp và chỉ trích.

Theo bác sĩ Dũng, nếu giữa vợ chồng, sự chênh lệch nhau về ham muốn tình dục không nhiều thì có thể “dàn xếp nội bộ” để đôi bên cùng hài lòng. Để dung hòa và có đời sống chăn gối hạnh phúc khi nhu cầu quan hệ khác nhau, vợ chồng cởi mở chia sẻ mong muốn, nhu cầu nhưng tối kỵ ép buộc đối phương phải làm theo ý mình. Cả hai đều phải tự tin, tinh thần thoải mái, thể chất khỏe mạnh. Tỏ ra xem thường hay bực bội về nhau sẽ làm tổn thương lòng cả hai.

"Người vợ cần biết khích lệ, không bao giờ nên làm cho chồng thêm mặc cảm về sự yếu kém của mình. Với những trường hợp có sự lệch pha nghiêm trọng, cả 2 vợ chồng đều cần được tư vấn với nhà tâm lý hay thầy thuốc có hiểu biết về tình dục", ông Dũng chia sẻ.

Vương Linh

10 điều nên biết khi đi phỏng vấn

(Zing) - Bạn băn khoăn không biết chuẩn bị gì cho cuộc phỏng vấn xin việc sắp tới. Bạn lo lắng không biết nên ăn mặc, ứng xử thế nào cho phù hợp. Những mách nhỏ sau chắc chắn sẽ giúp bạn tự tin hơn khi đi phỏng vấn.

1. Trang phục: Dù rất nhiều công ty không cầu kỳ về trang phục nhưng khi tham dự phỏng vấn, bạn vẫn cần chú ý đến điều này. Hãy chọn những bộ đồ sang trọng, lịch sự trong buổi ra mắt nhà tuyển dụng. Với nam giới, đừng bao giờ quên đeo cà vạt, còn chị em phụ nữ thì nên mặc quần bó, áo blu để tạo sự nhã nhặn, lịch sự.

2. Trang sức: Đồ trang sức luôn giúp bạn trông tự tin, ấn tượng hơn. Vì thế, khi đi phỏng vấn, nên chịu khó trang điểm một chút và chọn cho mình trang sức phù hợp như nhẫn, vòng tay, vòng cổ... Nếu bạn có hình xăm thì đừng phô ra nhé vì rất ít nhà tuyển dụng có ấn tượng tốt với những ứng viên xăm mình. Nếu không xóa bỏ hẳn thì ít nhất bạn cũng nên tìm mọi cách dấu nó đi, để nhà tuyển dụng không thấy được chúng

3. Tìm hiểu về công ty: Trong thời đại công nghệ thông tin hiện nay thì việc tìm kiếm thông tin về công ty bạn đang apply càng trở nên dễ dàng. Vì thế, hãy dành thời gian tìm hiểu chi tiết một chút bởi bất kỳ nhà tuyển dụng nào cũng muốn bạn có những hiểu biết nhất định về công ty trước khi về đầu quân cho họ. Bỏ qua điều này nghĩa là bạn đang để cơ hội tuột khỏi tầm tay và giúp các ứng viên khác tiến thêm một bước trong hành trình đi tìm việc.

4. Nói năng lưu loát: Tốt nhất là bạn nên thực hành với bạn bè hoặc người thân ở nhà trước khi bước vào cuộc phỏng vấn thực sự của nhà tuyển dụng. Hãy chọn lọc thông tin và trả lời thật lưu loát, ngắn gọn súc tích. Không nên nói quá nhiều, dài dòng bởi nó dễ khiến bạn gặp rắc rối vì vô tình để lộ ra những nhược điểm của mình. Hơn nữa, trong lúc trao đổi với nhà tuyển dụng, bạn tuyệt đối không nên chen ngang hoặc ngắt lời họ một các thiếu lịch sự, thay vào đó hãy ghi nhớ và trả lời đầy đủ các câu hỏi nhà tuyển dụng đặt ra.

5. Chuẩn bị sẵn câu trả lời: Điều này nghe có vẻ vô lý vì ai biết nhà tuyển dụng hỏi những gì để mà chuẩn bị nhưng thực tế, các bạn cần biết rằng, đa số các nhà tuyển dụng đều dựa vào những câu hỏi mang tính chuẩn mực, có sẵn và từ đó phát triển thành một list các câu hỏi cho riêng mình. Đó là những câu hỏi dạng như “mục tiêu của bạn trong 5 năm tới là gì”, “khi còn là một đứa trẻ bạn đã mong muốn điều gì” hoặc "điều gì khiến bạn nghĩ mình là ứng viên sáng giá cho vị trí chúng tôi đang tuyển dụng". Hãy chuẩn bị câu trả lời cho những câu hỏi kiểu này. Cũng có một số nhà tuyển dụng thường chọn câu hỏi mang tính chất tìm hiểu về bản thân ứng viên, lúc đó hãy trả lời ngắn gọn nhưng đầy đủ về quá trình học tập và kinh nghiệm làm việc của mình.

6. Giải pháp trì hoãn: Khi có cơ hội thực hành trước với người khác, nên nhờ họ hỏi những câu mang tính trao đổi. Hãy chịu khó thực hành để trả lời thật lưu loát các câu hỏi, nó sẽ giúp bạn tránh vấp váp khi vào phỏng vấn. Trong trường hợp bạn bí quá, chưa nghĩ ra câu trả lời cho phù hợp, hãy bình tĩnh bằng cách thở sâu và trì hoãn bằng cách mỉm cười xin phép nhà tuyển dụng một chút thời gian để suy nghĩ trước khi đưa ra câu trả lời.

7. Thể hiện năng lực bản thân: Hãy điền đầy đủ vào hồ sơ xin việc nhưng khi phỏng vấn, hãy nói với nhà tuyển dụng rằng mức lương nên để hai bên thương lượng. Bạn nên nói một cách rõ ràng và rành mạch để thể hiện g bạn thực sự là một ứng viên hoàn hảo từ ngoại hình đến năng lực.

8. Những điều cần tránh: Đừng bao giờ đưa những thông tin về lương lậu vào CV hay đơn xin việc bạn gửi cho nhà tuyển dụng. Khi vào phỏng vấn, tuyệt đối không nhai kẹo ca su hay ăn bất kỳ thứ gì. Nếu thực sự cảm thấy bất an, bạn có thể nhấp một ngụm nước lễ tân đã mang cho bạn. Ngoài ra, bạn không được chen ngang, ngắt lời khi nhà tuyển dụng đang nói, đừng chọn những chiếc váy quá sắc sỡ, đồng bóng hoặc quá hở hang, không nên dùng nước hoa và phải tránh những hành động khiếm nhã trong suốt quá trình phỏng vấn.

9. Gửi thư cảm ơn: Sau khi cuộc phỏng vấn kết thúc, hãy gửi thư cảm ơn những người có mặt trong cuộc phỏng vấn hôm nay đã giúp cho cuộc phỏng vấn diễn ra tốt đẹp.

10. Kết quả phỏng vấn: Nếu nhà tuyển dụng feedback lại là bạn đã vượt qua vòng phỏng vấn, là ứng viên mà công ty lựa chọn thì đó thực sự là một tin tốt lành. Tuy nhiên, trong trường hợp thông tin không tốt hay nói cách khác bạn đã bị loại, dù đang buồn nhưng hãy lắng nghe những gì nhà tuyển dụng phản hồi để hiểu tại sao những ứng viên khác được lựa chọn. Nếu bạn rút ra được những bài học cho mình từ lần phỏng vấn này, chắc chắn bạn sẽ sớm thành công với một công việc như ý.

Hải Như